10 παράξενα πράγματα που δεν γνώριζες για τον πλανήτη Άρη

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Είναι ο επόμενος «στόχος» της ανθρωπότητας μετά την Σελήνη. Στο φεγγάρι, οι άνθρωποι έχουν ήδη ξεκινήσει να επιστρέφουν ενώ σε λίγα χρόνια αναμένεται να πατήσουν ξανά στην επιφάνειά του, με τη NASA να σχεδιάζει τις επόμενες αποστολές μετά το Artemis ΙΙ. Ο Άρης είναι αυτός που ακολουθεί, με όλα τα συστήματα διαστημικής τεχνολογίας να σχεδιάζουν -ή να ονειρεύονται- την πρώτη επανδρωμένη αποστολή στον Κόκκινο Πλανήτη.

Ο Άρης εξάπτει τη φαντασία του ανθρώπου εδώ και αιώνες. Ίσως επειδή είναι ο πιο κοντινός πλανήτης στη Γη ή ο μοναδικός από τους «γείτονές» μας που μπορεί να γίνει ορατός με γυμνό μάτι. Φυσικά κατέχει μια ξεχωριστή θέση στην ποπ κουλτούρα ως τόπος φιλοξενίας του αλλόκοτου και της εξωγήινης ζωής.

Παρά το γεγονός ότι σήμερα γνωρίζουμε περισσότερα για τον Άρη από ποτέ άλλοτε, φαίνεται να υπάρχουν αρκετά παράξενα πράγματα που πολλοί άνθρωποι αγνοούν για τον Κόκκινο Πλανήτη. Ακολουθούν 10 τέτοια πράγματα, σύμφωνα με το listeverse.com, όπως το ότι φιλοξενεί το ψηλότερο βουνό του ηλιακού συστήματος μέχρι το ότι ένα κομμάτι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου βρίσκεται σήμερα πάνω στην επιφάνειά του.

Ο Τζον Κένεντι «σκεφτόταν» τον Άρη πριν τη Σελήνη

Στην εμβληματική ομιλία του το 1962, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζον Κένεντι, είχε δηλώσει: «Επιλέγουμε να πάμε στη Σελήνη. Επιλέγουμε να πάμε στη Σελήνη αυτή τη δεκαετία και να κάνουμε και τα άλλα πράγματα, όχι επειδή είναι εύκολα, αλλά επειδή είναι δύσκολα».

Ωστόσο, ο τότε Αμερικανός πρόεδρος είχε ρωτήσει τους μηχανικούς της NASA σχετικά με το κατά πόσο ήταν εφικτή η αποστολή ανθρώπων στον Άρη. Ο αστροναύτης Μπαζ Όλντριν εξήγησε αργότερα ότι, μετά από υπολογισμούς, η NASA κατέληξε στο συμπέρασμα πως ο Άρης ήταν απλώς πολύ μακριά με την τεχνολογία που υπήρχε τότε, και ότι η Σελήνη ήταν πιο ρεαλιστικός στόχος.

Είπαν στον πρόεδρο ότι θα χρειάζονταν τουλάχιστον 15 χρόνια για να επιτευχθεί μια προσεδάφιση στη Σελήνη, όμως εκείνος είχε ένα πιο φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα στο μυαλό του. «Πιστεύω ότι αυτό το έθνος πρέπει να δεσμευτεί ώστε, πριν τελειώσει αυτή η δεκαετία, να πετύχει τον στόχο της αποστολής ανθρώπου στη Σελήνη και της ασφαλούς επιστροφής του στη Γη», είπε στο Κογκρέσο το 1961. Τελικά, ο Κένεντι επικεντρώθηκε στη Σελήνη και ο στόχος επιτεύχθηκε το 1969.

Η μήνυση στη NASA από τους «ιδιοκτήτες» του Άρη

Στις 4 Ιουλίου 1997, το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο Pathfinder της NASA προσεδαφίστηκε με επιτυχία στον Άρη. Η αποστολή αποτέλεσε σημαντικό βήμα προόδου στην εξερεύνηση του πλανήτη από την ανθρωπότητα, αλλά τρεις άνδρες από την Υεμένη ισχυρίστηκαν ότι είχαν κληρονομήσει τον Άρη από τους αρχαίους προγόνους τους και ότι η NASA παραβίαζε την ιδιοκτησία τους.

Οι άνδρες κατέθεσαν μήνυση στον Γενικό Εισαγγελέα της Υεμένης, απαιτώντας από τη NASA να σταματήσει την εξερεύνηση του Άρη. Η υπόθεση απορρίφθηκε γρήγορα, ωστόσο αργότερα τα ίδια άτομα προσπάθησαν να πουλήσουν οικόπεδα στον Άρη προς 2 δολάρια το τετραγωνικό μέτρο. Ούτε αυτή η προσπάθεια είχε επιτυχία.

Μάλιστα, ο τότε εκπρόσωπος της NASA, Brian Welch, είχε σχολιάσει με χιούμορ ότι ο Άρης ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα και όχι σε «δύο ή τρεις τύπους στην Υεμένη», υπενθυμίζοντας τη Συνθήκη για το Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα του 1967, η οποία ορίζει ότι κανένα κράτος ή άτομο δεν μπορεί να διεκδικήσει κυριαρχία πάνω σε ουράνια σώματα.

Αμμοστρόβιλοι ύψους 19 χιλιομέτρων

Στη Γη, οι αμμοστρόβιλοι μπορούν να φτάσουν σε ύψος έως και 305 μέτρων. Δημιουργούνται όταν ο ζεστός αέρας ανυψώνεται και περιστρέφει τη σκόνη σε μια δομή που μοιάζει με ανεμοστρόβιλο. Παρότι δεν είναι τόσο ισχυροί όσο οι πραγματικοί ανεμοστρόβιλοι, μπορούν και πάλι να προκαλέσουν ζημιές σε μικρές κατασκευές.

Στον Άρη, τα πράγματα είναι αρκετά πιο τρομακτικά -φαινομενικά τουλάχιστον. Οι αμμοστρόβιλοι μπορούν να φτάσουν σε τεράστια ύψη, εκτεινόμενοι για χιλιόμετρα μέσα στην ατμόσφαιρα. Το 2012, η NASA κατέγραψε εικόνα ενός αμμοστρόβιλου ύψους περίπου 19.300 μέτρων. Παρ’ όλα αυτά, οι αμμοστρόβιλοι του Άρη είναι συνήθως λιγότερο ισχυροί από εκείνους της Γης. Η αραιή ατμόσφαιρα του πλανήτη σημαίνει ότι ακόμη και σε μεγάλες ταχύτητες, που συχνά φτάνουν τα 97 χιλιόμετρα την ώρα, οι άνεμοι ασκούν πολύ μικρότερη δύναμη.

Ο δικηγόρος που προσπαθούσε να επικοινωνήσει με Αρειανούς

Ο δρ. Χιου Μάνσφιλντ Ρόμπινσον ήταν Άγγλος δικηγόρος με ένα ασυνήθιστο χόμπι: προσπαθούσε να επικοινωνήσει με Αρειανούς. Υποστήριζε ότι ξεκίνησε τηλεπαθητική επικοινωνία με όντα στον Άρη το 1918 και μάλιστα περιέγραψε επισκέψεις στον πλανήτη μέσω αστρικής προβολής. Σύμφωνα με τον Ρόμπινσον, οι κάτοικοι ήταν ψηλοί, με ιδιαίτερα φυσικά χαρακτηριστικά και διέθεταν προηγμένες γνώσεις ασύρματης επικοινωνίας.

Το φθινόπωρο του 1926, όταν ο Άρης βρισκόταν σχετικά κοντά στη Γη, ο Ρόμπινσον επιχείρησε να επικοινωνήσει με τον πλανήτη μέσω ραδιοφώνου. Οργάνωσε τη μετάδοση μηνυμάτων, με φράσεις που πίστευε ότι ίσως κατανοούσαν οι Αρειανοί. Όταν δεν έλαβε απάντηση, υποστήριξε ότι οι ατμοσφαιρικές συνθήκες εμπόδισαν το σήμα να φτάσει στον προορισμό του. Παρά την επιμονή του, δεν υπήρξε ποτέ καμία επαληθεύσιμη απάντηση.

Όταν το rover Curiosity τραγούδησε το «Happy Birthday» στον εαυτό του

Αν και οι άνθρωποι δεν έχουν ακόμη περπατήσει στον Άρη, ρομποτικά μηχανήματα εξερεύνησης έχουν πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα εκ μέρους μας. Ένας από τους πιο διάσημους είναι το rover (ρομπότ με ρόδες) Curiosity, που προσεδαφίστηκε στις 5 Αυγούστου 2012, εξοπλισμένο με ένα μικροσκοπικό εργαστήριο ικανό να αναλύει δείγματα εδάφους και πετρωμάτων του Άρη. Το rover Curiosity συνεχίζει να κινείται και να εξερευνεί τον Άρη μέχρι σήμερα, 13 σχεδόν χρόνια μετά.

Για να γιορτάσουν την πρώτη επέτειο του rover στον Άρη, οι μηχανικοί το προγραμμάτισαν να «τραγουδήσει» το «Happy Birthday» στον εαυτό του μέσω δονήσεων. Ο ήχος καταγράφηκε και μεταδόθηκε πίσω στη Γη. Ωστόσο, το rover δεν επανέλαβε αυτήν την παράσταση τα επόμενα χρόνια. Οι μηχανικοί της NASA εξήγησαν ότι τέτοιες ενέργειες δεν προσφέρουν επιστημονικό όφελος και καταναλώνουν πολύτιμη ενέργεια που πρέπει να εξοικονομείται για την έρευνα.

Ο Άρης είναι αρκετά μικρότερος από τη Γη

Ο Άρης συχνά θεωρείται αρκετά παρόμοιος με τη Γη, εκτός βέβαια από το ότι στερείται ζωής. Ωστόσο, είναι σημαντικά μικρότερος από τον πλανήτη μας, με διάμετρο λίγο μεγαλύτερη από τη μισή της Γης. Ως αποτέλεσμα, διαθέτει μόλις το ένα δέκατο της μάζας της Γης, γι’ αυτό και η βαρυτική του έλξη είναι πολύ ασθενέστερη.

Όσον αφορά όμως την επιφάνεια ξηράς, οι δύο πλανήτες είναι εκπληκτικά συγκρίσιμοι. Παρότι ο Άρης διαθέτει μόνο περίπου το 28% της συνολικής επιφάνειας της Γης, ο πλανήτης μας καλύπτεται κυρίως από νερό. Αν συγκρίνουμε μόνο τη στεριά, η αξιοποιήσιμη επιφάνεια είναι στην πραγματικότητα αρκετά παρόμοια.

Επίσης, ο Άρης μπορεί να είναι ένας από τους κοντινούς γείτονές μας, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται σε τεράστια απόσταση. Και αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι δεν έχουν ακόμη πατήσει στην επιφάνειά του.

Ο «Όλυμπος» του Άρη είναι το μεγαλύτερο βουνό στο ηλιακό σύστημα

Ο Άρης μπορεί να είναι μικρότερος από τη Γη, αλλά φιλοξενεί ένα πολύ μεγαλύτερο βουνό. Για την ακρίβεια, φιλοξενεί το ψηλότερο βουνό στο ηλιακό μας σύστημα που είναι ταυτόχρονα και το μεγαλύτερο ηφαίστειο. Πρόκειται για το όρος Όλυμπος.

Το Έβερεστ της Γης, με ύψος 8.848 μέτρα, ωχριά μπροστά στον «Όλυμπο», που υψώνεται περίπου 21 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του Άρη.

Οι επιστήμονες μετρούν το υψόμετρο στον Άρη χρησιμοποιώντας ένα επίπεδο αναφοράς γνωστό ως «αρεοειδές», παρόμοιο με τη στάθμη της θάλασσας στη Γη. Αν μετριόταν από τη βάση του, το όρος Όλυμπος θα ήταν ακόμη ψηλότερο -όπως συμβαίνει και με το όρος-ηφαίστειο Μάουνα Κέα στη Χαβάη, που μερικές φορές μετριέται από τον πυθμένα του ωκεανού και όχι από τη στάθμη της θάλασσας.

Ο «Όλυμπος» είναι επίσης τεράστιος σε πλάτος, εκτεινόμενο σε περίπου 600 χιλιόμετρα. Λόγω του τεράστιου μεγέθους και των ήπιων κλίσεών του, κάποιος που θα στεκόταν στην επιφάνειά του δύσκολα θα αντιλαμβανόταν ότι βρίσκεται πάνω σε βουνό.

Ένα κομμάτι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου βρίσκεται στον Άρη

Τα μνημεία συνήθως προορίζονται να τα επισκέπτονται άνθρωποι, όμως ένα από αυτά βρίσκεται στον Άρη. Οι μηχανικοί που εργάζονταν στα ρόβερ Spirit και Opportunity ήθελαν να συμπεριλάβουν έναν φόρο τιμής στα θύματα των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Με τη βοήθεια αξιωματούχων της Νέας Υόρκης, απέκτησαν ένα μικρό κομμάτι αλουμινίου από τα συντρίμμια του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου.

Το θραύσμα ενσωματώθηκε στις προστατευτικές καλύψεις καλωδίων των εργαλείων λείανσης βράχων των rovers, μαζί με μια εικόνα της αμερικανικής σημαίας. Όταν τα rovers προσεδαφίστηκαν στον Άρη το 2004, μετέφεραν αυτό το στοιχείο μνήμης μαζί τους. Παρ’ όλο που το Spirit σταμάτησε να λειτουργεί το 2010 και το Opportunity το 2018, και τα δύο παραμένουν στην επιφάνεια του Άρη ως μακρινά μνημεία.

Η καταστροφή διαστημοπλοίου από αναντιστοιχία μετρήσεων

Τον Δεκέμβριο του 1998, η NASA εκτόξευσε το Mars Climate Orbiter, ένα διαστημόπλοιο σχεδιασμένο να μελετήσει την ατμόσφαιρα του πλανήτη. Ωστόσο, όταν έφτασε στον Άρη τον Σεπτέμβριο του 1999, χάθηκε. Οι μηχανικοί διαπίστωσαν γρήγορα ότι πιθανότατα είχε εισέλθει στην ατμόσφαιρα με λάθος γωνία, ανεφλέγει και καταστράφηκε.

Η έρευνα αποκάλυψε ότι η αποτυχία προκλήθηκε από ασυμφωνία στις μονάδες μέτρησης. Ένα σύστημα λογισμικού χρησιμοποιούσε αυτοκρατορικές μονάδες (λίβρες δύναμης), ενώ ένα άλλο χρησιμοποιούσε μετρικές μονάδες (νιούτον). Αυτή η διαφορά προκάλεσε λανθασμένους υπολογισμούς, οδηγώντας τελικά το διαστημόπλοιο πολύ κοντά στον πλανήτη. Από τότε, το περιστατικό αποτελεί γνωστό παράδειγμα της σημασίας της συνέπειας στη μηχανική και την επικοινωνία.

Οι πρώτες φωτογραφίες του Άρη απέκτησαν χρώμα από κηρομπογιές

Σήμερα, διαθέτουμε λεπτομερείς εικόνες του Άρη, αλλά στις αρχές της δεκαετίας του 1960 υπήρχαν μόνο μακρινές λήψεις. Αυτό άλλαξε στις 15 Ιουλίου 1965, όταν το διαστημόπλοιο Mariner 4 της NASA κατέγραψε τις πρώτες κοντινές εικόνες του πλανήτη. Τα δεδομένα μεταδίδονταν αργά πίσω στη Γη και οι επιστήμονες ανυπομονούσαν να δουν τα αποτελέσματα όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Έτσι, αντί να περιμένουν να ολοκληρωθεί η πλήρης επεξεργασία της εικόνας, οι μηχανικοί τύπωσαν τα αριθμητικά δεδομένα και ανακατασκεύασαν χειροκίνητα την εικόνα. Χρησιμοποιώντας χρωματιστές κηρομπογιές -που επιλέχθηκαν απλώς επειδή ήταν διαθέσιμες- σκίασαν την εικόνα με βάση τις τιμές φωτεινότητας.

Η εικόνα που προέκυψε έμοιαζε εκπληκτικά με την πραγματική επιφάνεια του Άρη, αν και η χρωματική ομοιότητα ήταν συμπτωματική. Η ανακατασκευασμένη εικόνα διατηρήθηκε και παραμένει ένα μοναδικό τεκμήριο της πρώιμης εποχής εξερεύνησης του διαστήματος.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google